Drony a prawo polskie

Osoby początkujące, które stykają się z dronami w kontekście prawa lotniczego gorąco zachęcam do przeczytania najpierw inne wpisu, który mocno rozjaśni całą sytuację i da Wam jednoznaczną odpowiedź: gdzie możecie latać dronem rekreacyjne zgodnie z prawem – SPRAWDŹCIE!.

Aktualności prawne:

Prawo lotnicze wspólne dla wszystkich

Wszystkich operatorów dronów niezależnie od charakteru odbywanego lotu (np. loty komercyjne, rekreacyjne, sportowe, inne) obowiązuje to samo prawo lotnicze. Jednak zasady wykonywania lotów mogą się różnić w zależności od tego, czy posiadamy świadectwo kwalifikacji UAVO (jest łatwiej) czy nie (niestety modelarze mają trudniej). Poza tym „droniarzy” obowiązuję dodatkowe rozporządzenia, które znoszą obowiązek przestrzegania niektórych praw i zasad, które obowiązują inny personel lotniczy (pilotów, lotniarzy, spadochroniarzy itd.). W gąszczu ustaw i rozporządzeń łatwo się pogubić, dlatego powstała ta strona – by nieco ułatwić odnalezienie się „młodym” operatorom dronów w nieco zawiłych zasadach wykonywania lotów bezzałogowcami.

Przed wykonywaniem jakichkolwiek lotów modelami RC /dronami należy przeczytać podstawowe informacje dotyczące klasyfikacji przestrzeni lotniczej oraz poznać przepisy obowiązujące w polskim prawie lotniczym.

Terminologia

  • Model latający – definicja stosowana do sytuacji, gdy urządzenie latające wykorzystywane jest w celach sportowo – rekreacyjnych;
  • Bezzałogowy statek powietrzny – definicja stosowana do sytuacji, gdy urządzenie latające wykorzystywane jest w celach zarobkowych;
  • Operator – osoba sterująca modelem latającym lub bezzałogowym statkiem powietrznym;

Odpowiedzialność operatora została określona prawnie w  Załączniku 1 (dla modeli latających) oraz Załączniku 2 (dla bezzałogowych statków powietrznych) do nowego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 8 sierpnia 2016. Wg rozporządzenia operator BSP/modelu latającego:

  1. Zachowuje szczególną ostrożność, unika wszelkiego działania lub zaniechania, które mogłoby:
    a) spowodować zagrożenie bezpieczeństwa, w tym zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego,
    b) utrudniać ruch lotniczy,
    c) zakłócić spokój lub porządek publiczny, oraz
    d) narazić kogokolwiek na szkodę;
  2. steruje BSP/modelem latającym w sposób umożliwiający uniknięcie kolizji z innym statkiem powietrznym;
  3. zapewnia, że BSP/model latający, którym wykonuje lot, daje pierwszeństwo drogi załogowym statkom powietrznym;
  4. ponosi odpowiedzialność za decyzję o wykonaniu lotu oraz jego poprawność, a wyznaczenie i udział obserwatora w wykonywaniu lotów nie zwalnia go z odpowiedzialności za bezpieczeństwo wykonywanych operacji lotniczych;
  5. używa BSP/modelu latającego oraz urządzeń sterujących zgodnie z zaleceniami i ograniczeniami określonymi przez producenta, jeżeli zostały opublikowane;
  6. przed lotem dokonuje kontroli stanu technicznego BSP/modelu latającego;
  7. wykonuje loty jedynie BSP/modelem latającym, który jest sprawny technicznie.

Ubezpieczenia OC:

  • Załącznik określa wymagania dotyczące ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej osób eksploatujących:
    lotnie, paralotnie, którymi jest możliwy start pieszy, spadochrony oraz bezzałogowe statki powietrzne
    o masie startowej do 20 kg, zwanych dalej „osobami eksploatującymi”, za szkody wyrządzone w związku
    z ruchem tych statków, zwanego dalej „ubezpieczeniem OC”, w szczególności zakres ubezpieczenia OC,
    termin powstania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC oraz minimalną sumę gwarancyjną tego
    ubezpieczenia. (zaktualizowany punkt 1.1. w Załączniku nr 7 do Rozporzadzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013.r);
  • Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, o którym mowa w pkt 6.1, osób eksploatujących bezzałogowe statki powietrzne o masie startowej od 5 do 20 kg, w zakresie szkód wyrządzonych osobom trzecim w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte umową ubezpieczenia OC, wynosi równowartość w złotych kwoty 3 000 SDR. ( zaktualizowany punkt 9. w Załączniku nr 7 do Rozporzadzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013.r);

SDR (Specjalne Prawa Ciągnienia) – rozumie się przez to międzynarodową jednostkę wymiany o charakterze pieniądza bezgotówkowego, określoną przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy.

Podział przestrzeni powietrznej

Dokładny podział przestrzeni opisałem tutaj – w zasadach lotów dronów dla początkujących, chcących latać rekreacyjnie, zatem nie ma sensu powielać tych treści.

Dla nas – operatorów dronów – najistotniejsze będzie to, co dzieje w przestrzeni od ziemi do ok. 3km nad powierzchnią ziemi. Powyżej tego poziomu (dokładnie FL95=9500ft=2895m) na chwilę obecną nie mamy możliwości latania dronem.

Gdzie mogę latać dronem?

Zasady lotów rekreacyjnych dla osób nieposiadających świadectw kwalifikacji bardzo dokładnie opisałem tutaj – zapraszam.

Osoby, które chcą rozszerzyć swoje kompetencje a zarazem mieć możliwość latania nad obiektami i w miejscach, które są zabronione do lotów rekreacyjnych, powinny zainteresować się świadectwem kwalifikacji UAVO – dokumentem wydawanym przez Urząd Lotnictwa Cywilnego potwierdzającym oficjalnie kwalifikacji operatora drona i służącym do wykonywania lotów tzw. „komercyjnych” czyli innych niż „rekreacyjne i sportowe”.

Mapa stref powietrznych w Polsce

Chyba najbardziej przystępna do użytkowania jest mapa będąca nakładką na mapy Google, dostępna tutaj: https://www.google.com/maps/d/viewer?z=7&mid=1eOwyB0F5ZW0n2jbv0pX59f9O1xM.  Jest to mapa bazująca na internetowej wersji AIP Polska (oficjalnego zbioru informacji lotniczych wydawanego przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej) i zawiera informacje o strefach o charakterze stałym.

Polecamy również korzystanie z map DroneRadar (również w wersji mobilnej) oraz map Google ale odnoszących się do struktur elastycznych – pokazujących ich aktywność wg AUP „na dziś” i „na jutro”, odpowiednio:

Co jeśli mój dron jest cięższy niż 25kg?

W przypadku przekroczenia granicy 25kg wagi drona prócz zasad obowiązujących jak dla normalnych statków powietrznych latających w strefie kontrolowanej C dodatkowo:

  • operator musi posiadać stosowne pozwolenie wydane przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego
  • pozwolenie wydaje się po zakończeniu całego procesu związanego np. z nadzorem nad budową statku powietrznego

Czy mogę latać poza zasięg wzroku (BVLOS)?

Tak, ale aktualnie do tego celu konieczne jest wydzielenie (poprzez zgłoszenie w ASM-2) osobnej strefy do wykonywania takich lotów lub skorzystanie ze strefy MATZ udostępnianej przez wojsko po wcześniejszym uzgodnieniu szczegółów.

Akty prawne obowiązujące w polskim systemie prawnym oraz źródła dobrych praktyk: