AktualnościPrawoZe Świata

Dronowe prawo unijne zacznie obowiązywać od czerwca 2020 roku

Dnia 11 czerwca 2019 zostały opublikowane dwa rozporządzenia unijne dotyczące dronów, które ostatecznie ujednolicą prawo na terenie Unii Europejskiej. Mowa o ROZPORZĄDZENIU DELEGOWANYM KOMISJI (UE) 2019/945 z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie bezzałogowych systemów powietrznych oraz operatorów bezzałogowych systemów powietrznych z państw trzecich  oraz ROZPORZĄDZENIU WYKONAWCZYM KOMISJI (UE) 2019/947 z dnia 24 maja 2019 r. w sprawie przepisów i procedur dotyczących eksploatacji bezzałogowych statków powietrznych. 

Obydwa rozporządzenia weszły w życie w 20 dni po ich publikacji (11.06.2019) czyli z początkiem lipca tego roku. Państwa członkowskie mają jednak jeszcze rok na wdrożenie w życie nowych przepisów. W czerwcu 2020r. w Polsce rejestracja dronów oraz operatorów stanie się obowiązkowa. Od tego momentu operatorzy będą musieli również wykonywać operacje lotnicze z użyciem BSP zgodnie z nowymi kategoriami operacji (Open – „otwarta”, Specific – „szczególna”, Certified – „certyfikowana”). Z kolei do czerwca 2021 roku polskie uprawnienia UAVO muszą zostać przekształcone w uprawnienia unijne dla operatorów BSP (certyfikaty kompetencji pilotów dronów).

Łącznie obydwa rozporządzenia: delegowane i wykonawcze w polskim tłumaczeniu zajmują 67 stron więc poniżej postaram się wybrać najistotniejsze informacje – pozostałe należy doczytać z treści samych rozporządzeń:

Rozporządzenie delegowane (40 stron z załącznikami) w skrócie

Rozporządzenie delegowane zawiera ogólne ustalenia związane z produkcją, importem, dystrybucją i certyfikacją bezzałogowców, które zarówno będą produkowane na terenie UE jak i będą importowane do UE z krajów trzecich. Poszczególne artykuły z rozporządzenia nakładają obowiązki na poszczególne podmioty gospodarcze: producentów, importerów, dystrybutorów. W rozporządzeniu zostały określone procedury oceny zgodności produktów (BSP) i nadawania deklaracji zgodności wprowadzanych na rynek UE z wymogami określonymi w załącznikach do rozporządzenia. Produkty te powinny mieć naniesiony w widocznym miejscu znak CE wraz – w stosownych przypadkach – oznaczenie poziomu mocy akustycznej czy też numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej oceniającej zgodność produktu z wymogami UE (oznacza jednostkę, która wykonuje czynności z zakresu oceny zgodności, w tym: wzorcowanie, badanie, certyfikację i inspekcję).

Rozporządzenie delegowane w Rozdziale III określa wymogi co do BSP eksploatowanych w ramach kategorii „certyfikowanej” oraz „szczególnej”:

1. Projektowanie, produkcja i konserwacja bezzałogowego systemu powietrznego podlegają certyfikacji, jeżeli bezzałogowy system powietrzny spełnia którykolwiek z następujących warunków:
a) jego typowy wymiar wynosi co najmniej 3 m i jest on przeznaczony do eksploatacji nad zgromadzeniami osób;
b) jest przeznaczony do transportu osób;
c) został zaprojektowany do transportu towarów niebezpiecznych, a ograniczenie ryzyka dla osób trzecich w razie wypadku wymaga by był bardzo solidny;
d) jest eksploatowany w ramach operacji kategorii „szczególnej” określonej w art. 5 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/947, a w zezwoleniu na eksploatację, wydanym przez właściwy organ po przeprowadzeniu oceny ryzyka przewidzianej w art. 11 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/947, stwierdzono, że bez certyfikacji bezzałogowego systemu powietrznego nie można odpowiednio ograniczyć ryzyka eksploatacji.

W rozporządzeniu delegowanym znajdziemy również załączniki. Kolejne ich części zawierają wymogi dotyczące poszczególnych klas bezzałogowców, które to klasy wprowadza w życie rozporządzenie. Są to klasy: od C0 do C4. Przyjrzymy się im nieco bardziej szczegółowo.

Podział dronów na klasy C0 – C4

To przede wszystkim informacja dla producentów (w tym konstruktorów myślących o sprzedaży swoich dronów), importerów, dystrybutorów i sprzedawców. Aby móc produkować i handlować cywilnymi dronami na terenie UE trzeba będzie spełnić szereg wymogów eksploatacyjnych tak, by móc zakwalifikować produkowany i sprzedawany sprzęt do jednej z kategorii, które proponuje UE. Zacznijmy od wymogu oznaczenia każdego drona etykietą identyfikacji przynależności do danej klasy:

Etykiety identyfikacyjne klas C0 - C4 dronów

KLASA C0

Klasa Co to najmniejsze drony: waga MTOM (maximum take-off mass) do 250g, maksymalna wysokość lotu 120m, maksymalna prędkość w poziomie 19 m/s, zasilane prądem o maksymalnym napięciu 24V. Bez ostrych krawędzi tam gdzie to możliwe.

KLASA C1

Klasa C1 to drony zaprojektowane tak, by w przypadku uderzenia w przeszkodę (np. „ludzką głowę” – bo takiego określenia użyto w rozporządzeniu) ich energia kinetyczna była mniejsza niż 80J lub ewentualnie MTOM drona wynosi poniżej 900g, maksymalna prędkość pozioma 19 m/s, maksymalna wysokość do 120m lub ograniczona przez operatora pod warunkiem, że operator dostanie jasną informację na jakiej wysokości znajduje się nad terenem lub nad punktem startu.

Sformułowanie w kwestii wysokości wprost z rozporządzenia brzmi następująco:

„jego maksymalna osiągalna wysokość nad punktem startu jest ograniczona do 120 m lub jest on wyposażony w system ograniczający wysokość nad poziomem terenu lub nad punktem startu do 120 m lub do wartości wybieranej przez pilota bezzałogowego statku powietrznego. Jeżeli wartość tę można wybierać, to pilot bezzałogowego statku powietrznego musi otrzymywać podczas lotu jasne informacje o wysokości bezzałogowego statku powietrznego nad poziomem terenu lub punktem startu.”

Zasilanie prądem o maksymalnym napięciu 24V. W przypadku przerwania transmisji danych powinny uruchamiać procedurę FAILSAFE.

Drony w klasie C1 nie mogą też przekraczać wyznaczonych norm hałasu i tam gdzie to możliwe – nie powinny mieć ostrych krawędzi.

Muszą również zapewniać jednoznaczną zdalną identyfikację przy pomocy otwartego protokołu, dzięki któremu będą emitować: numer rejestracyjny operatora drona, numer seryjny drona, jego położenie, wysokość lotu, prędkość, przebieg trasy a także położenie pilota BSP (zakładam, że chodzi o położenie aparatury sterującej) lub miejsca startu.

Musi być również wyposażony w geofencing niedopuszczający do wlatywania w zabronione strefy oraz oświetlenie umożliwiające rozróżnienie BSP od załogowego s.p.

KLASA C2

Klasa C2 to drony o masie do 4kg. Podobnie jak w C1 maksymalna wysokość lotu to 120m lub ograniczana manualnie przez operatora pod warunkiem, że operator dostanie jasną informację na jakiej wysokości znajduje się nad terenem lub punktem startu. Zasilanie elektryczne o napięciu maksymalnie do 48V, brak ostrych krawędzi, ograniczenia akustyczne, wymagany FAILSAFE w razie utraty łączności.

Nowością jest konieczność wyposażenia drona w tryb ograniczenia prędkość do 3 m/s (nie obowiązuje płatowców).

Podobnie jak w klasie C1, drony w C2 muszą  zapewniać jednoznaczną zdalną identyfikację przy pomocy otwartego protokołu (i jak wyżej: dawać możliwość odczytania wszystkich parametrów lotu w czasie rzeczywistym). Pozostałe rzeczy czyli geofencing, oświetlenie, ostrzeżenia o błędnych wskazaniach urządzeń pokładowych, wyczerpanym akumulatorze itp. – jak w klasie C1.

KLASA C3

Klasa C3 to drony o masie MTOM, łącznie z obciążeniem użytkowym, poniżej 25 kg, a maksymalny typowy wymiar wynosi mniej niż 3 m. Wymóg ograniczenia do 120m wysokości lotu nad punktem startu lub możliwość ograniczenia przez operatora wysokości manualnie – taki sam jak w przypadku klas C1 i C2.

Występują ograniczenia co do emisji akustycznej, maksymalne zasilanie do 48V, odpowiednie oświetlenie, zaimplementowany geofencing, FAILSAFE, ostrzeżenia przed niesprawnością GPS, baterii i innych podzespołów oraz możliwość zdalnej identyfikacji (numer rejestracyjny operatora drona, numer seryjny drona, jego położenie, wysokość lotu, prędkość, przebieg trasy a także położenie pilota BSP lub miejsca startu).

Musi być wyposażony w łącze transmisji danych zabezpieczone przed nieuprawnionym dostępem do funkcji sterowania i kontroli.

KLASA C4

Klasa C4 to o MTOM, łącznie z obciążeniem użytkowym, poniżej 25 kg – nie ma natomiast ograniczenia co do wymiaru.

BSP w tej klasie nie może działać w trybach automatycznego sterowania, z wyjątkiem funkcji awaryjnej stabilizacji lotu, która nie ma bezpośredniego wpływu na trajektorię, i funkcji wsparcia przy przerwaniu transmisji, pod warunkiem że wcześniej określono stałe stanowisko sterowania lotami na wypadek przerwania transmisji.


Dalsze załączniki określają wymogi dotyczące dodatkowych elementów służących do jednoznacznej zdalnej identyfikacji w tym: udostępnianie numeru rejestracyjnego operatora, numeru seryjnego drona (zgodny z normą ANSI/CTA-2063), położenie drona i pilota/punktu startu, wysokość, prędkość, przebieg trasy.

Następne kilkanaście stron rozporządzenia to informacje na temat procedur oceny zgodności produktów przed wprowadzeniem BSP na rynek UE, dokumentacji technicznej dronów oraz procedur badania hałasu. Te informacje powinny zainteresować producentów, importerów, dystrybutorów – mniej samych operatorów.

Rozporządzenie wykonawcze (27 stron z załącznikami) w skrócie

Rozporządzenie wykonawcze ustanawia szczegółowe przepisy dotyczące eksploatacji bezzałogowych systemów powietrznych oraz dotyczące personelu, w tym pilotów bezzałogowych statków powietrznych, oraz organizacji zaangażowanych w operacje wykonywane z ich użyciem.

Ciekawostką jest, że rozporządzenie rozróżnia operatora od pilota BSP – w tym przypadku skrót „BSP” powinien być rozwijany do pełnej nazwy ponieważ rozporządzenie mówi o:

  • operatorach bezzałogowych systemów powietrznych
  • pilotach bezzałogowych statków powietrznych

Zatem operator nie jest tutaj synonimem pilota. Operator to osoba, która sprawuje nadzór nad systemem i całym przebiegiem operacji z użyciem bezzałogowca. Zapewne może być również w tym wszystkim pilotem, ale wcale nie musi. Jest „zarządcą” operacji.

Tak jak rozporządzenie delegowane określa klasy BSP (C0-C4) tak rozporządzenie wykonawcze określa kategorie operacji z użyciem BSP głównie ze względu na poziom ryzyka jaki ze sobą niosą dane operacje.

Artykuł 3 - Kategorie operacji BSP - Rozporządzenie wykonawcze UE 2019/947
Artykuł 3 – Kategorie operacji BSP – Rozporządzenie wykonawcze UE 2019/947

W przypadku operacji w kategorii „otwartej”, które powinny obejmować operacje stwarzające najmniejsze
ryzyko, nie należy wymagać, by wykonywano je z użyciem bezzałogowych systemów powietrznych, które
podlegają standardowym procedurom zgodności z wymogami lotniczymi, lecz powinny być one wykonywane z użyciem bezzałogowych systemów powietrznych należących do klas zdefiniowanych w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2019/945.

Operacje w kategorii „szczególnej” powinny obejmować inne rodzaje operacji, które wiążą się z większym ryzykiem i w przypadku których należy przeprowadzić wnikliwą ocenę ryzyka w celu wskazania wymogów, których spełnienie jest konieczne, aby zapewnić bezpieczeństwo operacji.

Operacje w kategorii „certyfikowanej” co do zasady powinny podlegać przepisom dotyczącym certyfikacji operatora i licencjonowaniu pilotów bezzałogowych statków powietrznych, oprócz certyfikacji samego statku powietrznego na podstawie rozporządzenia delegowanego (UE) 2019/945.

Certyfikat może być również wymagany w przypadku kategorii „szczególnej”.

Operatorzy BSP powinni podlegać rejestracji, w przypadku gdy eksploatują bezzałogowy statek powietrzny, który w przypadku uderzenia może przekazać człowiekowi energię kinetyczną o wartości powyżej 80 dżuli lub którego eksploatacja wiąże się z zagrożeniami dla prywatności, ochrony danych osobowych, bezpieczeństwa lub środowiska.

Operatorów BSP eksploatujących drony powyżej 250g należy zobowiązać do tego, by się zarejestrowali, w sytuacji gdy wykonują operacje z użyciem tego rodzaju statku powietrznego w kategorii „otwartej”.

Mając na względzie zagrożenia dla prywatności i ochrony danych osobowych, operatorzy BSP powinni podlegać rejestracji, jeżeli wykonują operacje z użyciem BSP, który jest wyposażony w czujnik zdolny do gromadzenia danych osobowych.

Przejdźmy teraz do szczegółowego opisu kategorii operacji BSP poczynając od najszerszej i zapewne najbardziej powszechnej kategorii otwartej.

KATEGORIA OTWARTA (OPEN)

Artykuł 4 - Kategoria otwarta operacji BSP - Rozporządzenie wykonawcze UE 2019/947
Artykuł 4 – Kategoria otwarta operacji BSP – Rozporządzenie wykonawcze UE 2019/947

Załącznik CZĘŚĆ A zawiera z kolei podział na podkategorie A1, A2, A3 kategorii otwartej. Zasady w tych podkategoriach zostały zawarte na 4 stronach maszynopisu więc ciężko je tutaj przytoczyć nawet w skrócie. Polecam zatem zapoznać się indywidualnie z oryginalnymi zapisami Załącznika a w skrócie wymogi są następujące.

Dla kategorii A1:

  • loty nie nad zgromadzeniami osób oraz nie nad osobami postronnymi (w normalnych okolicznościach) – w razie nieplanowanego wlotu nad osoby postronne operator musi zminimalizować czas przelotu nad tymi osobami;
  • w przypadku dronów <250g o prędkości maks. do 19m/s z kategorii C0 możliwy jest lot nad osobami postronnymi, ale nie nad zgromadzeniami;
  • w przypadku dronów z klasy C1 operator wykonując operacje w podkategorii A1 powinien ukończyć szkolenie online i zaliczyć teoretyczny egzamin online składający się z 40 pytań testowych;

Dla kategorii A2:

  • dron nie przelatuje nad osobami postronnymi, a operacje odbywają się w bezpiecznej odległości co najmniej 30 metrów w poziomie od tych osób. Pilot BSP może zmniejszyć bezpieczną odległość w poziomie do minimum 5 metrów od osób postronnych, jeżeli obsługuje BSP z uruchomioną funkcją trybu niskiej prędkości oraz po dokonaniu oceny sytuacji pod kątem warunków pogodowych, osiągów BSP, segregacji obszaru, nad którym wykonywany jest lot;
  • loty muszą być wykonywane przez pilota, który posiada certyfikat kompetencji pilota BSP. Warunkiem uzyskania certyfikatu jest spełnienie wszystkich następujących warunków we wskazanej kolejności: (1) szkolenie + egzamin online z wiedzy teoretycznej, (2) ukończenie szkolenia praktycznego w trybie samokształcenia w zakresie warunków operacyjnych określonych dla podkategorii A3, (3) złożenie oświadczenia o ukończeniu szkolenia praktycznego oraz zaliczenie dodatkowego egzaminu z wiedzy teoretycznej (30 pytań wielokrotnego wyboru z zakresu meteorologii, osiągów BSP w locie, technicznych i operacyjnych środków ograniczających ryzyko na ziemi);
  • loty muszą być wykonywane dronem klasy C2;

Dla kategorii A3:

  • loty muszą być wykonywane na obszarze, na którym przez cały czas trwania operacji dron nie będzie stwarzał zagrożenia dla osób postronnych w granicach tego obszaru;
  • loty muszą być wykonywane w bezpiecznej odległości co najmniej 150 metrów w poziomie od terenów mieszkaniowych, użytkowych, przemysłowych lub rekreacyjnych;
  • loty muszą być wykonywane przez pilota bezzałogowego statku powietrznego, który ukończył szkolenie online oraz zaliczył przeprowadzony online egzamin z wiedzy teoretycznej;
  • loty muszą być wykonywane przy użyciu bezzałogowego statku powietrznego, który:
    a) ma MTOM (wraz z obciążeniem użytkowym) wynoszącą mniej niż 25 kg, w przypadku bezzałogowego systemu powietrznego skonstruowanego do użytku prywatnego; lub
    b) ma MTOM wynoszącą mniej niż 25 kg wraz z paliwem i obciążeniem użytkowym (wymogi określone w art. 20 lit. b) rozporządzenia); lub
    c) jest oznaczony jako klasa C2 i spełnia wymogi tej klasy, lub;
    d) jest oznaczony jako klasa C3 i spełnia wymogi tej klasy; lub
    e) jest oznaczony jako klasa C4 i spełnia wymogi tej klasy.

Kompetencje pilota BSP potwierdzone egzaminem on-line oraz certyfikat kompetencji pilota BSP jest ważny przez 5 lat.

Obowiązki operatora BSP (bezzałogowego systemu powietrznego) w operacjach z kategorii otwartej (UAS.OPEN.050)

Operator:

  • opracowuje procedury operacyjne dostosowane do rodzaju operacji oraz związanego z nią ryzyka;
  • wyznacza pilota BSP (pilota bezzałogowego statku powietrznego) do każdej operacji z użyciem bezzałogowego systemu powietrznego;
  • zapewnia aby wszyscy piloci i inni członkowie personelu zaangażowani w operacje mieli odpowiednie kompetencje, byli zaznajomieni z procedurami operacyjnymi i ryzykiem związanymi z operacjami i wyrazili zgodę na udział w takiej operacji;

Obowiązki pilota BSP (bezzałogowego systemu powietrznego) w operacjach z kategorii otwartej (UAS.OPEN.060):

  • musi mieć odpowiednie kompetencje (i dowód potwierdzający ich posiadanie) o ile są potrzebne w danej podkategorii operacji otwartych;
  • lata tylko VLOS;
  • może korzystać z pomocy obserwatora znajdującego się obok nich; między pilotem bezzałogowego statku powietrznego a obserwatorem bezzałogowego statku powietrznego musi być zapewniona jasna i skuteczna komunikacja;
  • nie może wykonywać obowiązków pod wpływem substancji psychoaktywnych lub alkoholu bądź w sytuacji, gdy nie jest zdolny do wykonywania swoich zadań z powodu urazu, zmęczenia, zażywanych leków, choroby lub z innych przyczyn.

Powyższe zestawienia obowiązków nie zawierają wszystkich obowiązków zalecanych w załączniku do rozporządzenia. Wybrałem te bardziej istotne i zarazem mniej oczywiste. Proszę zapoznać się z pozostałymi obowiązkami operatorów i pilotów BSP.

Załącznik Część B

Ta część zawiera opis zasad lotów dla operacji z kategorii „szczególnej”. W dużym skrócie – operator, który chce wykonywać takie operacje powinien:

  • przekazać właściwemu organowi swoją ocenę ryzyka operacyjnego dla planowanej operacji z użyciem BSP, lub;
  • składa oświadczenie o zgodności operacji ze scenariuszem standardowym, lub;
  • operator posiada certyfikat operatora (tzw. LUC – Lightweight UAV Operator Certificate)

Część UAS.SPEC.020 w Załączniku B opisuje sytuacje oraz samą zawartość oświadczenia, które operator w pewnych sytuacjach musi złożyć.

Część UAS.SPEC.030 z kolei opisuje sytuacje, w których operator powinien złożyć wniosek o zezwolenie na operację.

Następnie określone są obowiązki operatorów BSP (jako bezzałogowych systemów) i pilotów BSP (jako bezzałogowych statków powietrznych). Nie odbiegają one znacząco od obowiązków określonych dla lotów w kategorii „otwartej”, ale kompetencje i kwalifikacje operatorów muszą być już dostosowane do operacji z kategorii „szczególnej”:

  • piloci BSP powinni posiadać kompetencje do wykonywania swoich zadań stosownie do odpowiednich szkoleń, które wskazano w zezwoleniu na operację lub – jeżeli zastosowanie ma sekcja UAS.SPEC.020 – w warunkach lub ograniczeniach określonych w odpowiednim scenariuszu standardowym zawartym w dodatku 1 bądź określonych w certyfikacie LUC;
  • piloci BSP powinni ukończyć szkolenie dla pilotów bezzałogowych statków powietrznych, które musi być szkoleniem kompetencyjnym i obejmować kompetencje określone w art. 8 ust. 2;
  • piloci BSP powinni ukończyć szkolenie dla pilotów bezzałogowych statków powietrznych określone w zezwoleniu na operację, w przypadku operacji wymagających uzyskania tego zezwolenia, przy czym szkolenie to przeprowadza się we współpracy z podmiotem uznanym przez właściwy organ;
  • piloci BSP powinni ukończyć szkolenie dla pilotów bezzałogowych statków powietrznych na potrzeby operacji wykonywanych na podstawie oświadczenia, które to szkolenie przeprowadza się stosownie do środków ograniczających ryzyko określonych w scenariuszu podstawowym;

Certyfikat LUC operatora lekkiego bezzałogowego systemu powietrznego

Część C Załącznika do rozporządzenia wykonawczego zawiera wszystko, co tyczy się certyfikatów LUC, czyli takich europejskich odpowiedników naszych świadectw kwalifikacji UAVO. Pierwsze co nasuwa się po przeczytaniu wymagań do uzyskania LUC – będzie to znacznie trudniejsze niż w przypadku naszego UAVO. Na dowód przytoczę sekcję UAS.LUC.020 „Obowiązki posiadacza certyfikatu LUC” z tej części załącznika:

UAS.LUC.020- Obowiązku posiadacza LUC - Rozporządzenie wykonawcze UE 2019/947

I dalej część UAS.LUC.040 dotyczącą prowadzenie „Podręcznika LUC” przez operatora z certyfikatem LUC:

UAS.LUC.040 - Podręcznik LUC - Rozporządzenie wykonawcze UE 2019/947

Okres obowiązywania certyfikatu LUC jest nieokreślony (wydaje się go na czas nieokreślony), ale zachowuje on ważność, pod warunkiem że:

  • posiadacz certyfikatu LUC stale spełnia odpowiednie wymogi rozporządzenia wykonawczego UE oraz wymogi państwa członkowskiego, które wydało certyfikat; oraz
  • nie zrezygnowano z tego certyfikatu lub go nie cofnięto.

 

Poprzedni

IAV Cup 2019 - zawody pojazdów jeżdżących i latających

Następny

Polski dron CableGuard firmy FLYFOCUS może latać 30 dni!

8 komentarzy

  1. Avatar
    1 sierpnia 2019 at 21:50 — Odpowiedz

    Czyli w prostych, żołnierskich słowach, takim DJI Mavic czy FIMI S8 (klasa C1) już nie polatam w kategorii otwartej, nie komercyjnie, bez uprawnień i jakiejś formy ACARS na pokładzie? Jak ma wyglądać to nadawanie otwartym protokołem numeru rejestracyjnego? Sprzęt do użytku prywatnego też ma być rejestrowany? Ucieszyłem się z podniesienia limitu wagowego z 600g do 900g ale widzę że biurokracja pojawia się ogromna. Nie zamówisz sprzętu od chińczyka i nie pójdziesz nim polatać za przysłowiową „stodołą” bez spełnienia całkiem pokaźniej liczby warunków.

    • Avatar
      2 sierpnia 2019 at 07:44 — Odpowiedz

      Dokładnie tak – podniesienie kategorii wagowej to jedno, ale biurokracja wzrośnie znacząco. Każdy sprzęt powyżej 250g będzie rejestrowany. Żeby był dopuszczony do użytku w UE będzie musiał mieć oznaczenia klasy, więc może skończyć się kupowanie dronów wprost od Chińczyków.

    • Avatar
      9 września 2019 at 18:30 — Odpowiedz

      Euro-komuna nastanie. Ja tam dalej bede latal, tyle ze juz nielegalnie. Bardzo daleko od siedzib ludzki, zeby mnie nikt nie zauwazyl. Gdzies nad lakami i polami. Beda loty w MCTR bez zglaszania i bez check-inow w droneradar. Z hobby nie zrezygnuje.

    • Avatar
      14 września 2019 at 10:52 — Odpowiedz

      NIE ! „lata tylko VLOS;
      może korzystać z pomocy obserwatora ”
      Bvlos z pomocą obserwatora ! Proszę doczytać

  2. Avatar
    14 sierpnia 2019 at 13:22 — Odpowiedz

    No dobrze, a w takim razie co stanie się z obecnie posiadanymi kwalifikacjami ? Osoba z VLOSem i Phantomem 4 będzie musiała zdawać coś jeszcze ?

    • Avatar
      14 sierpnia 2019 at 23:37 — Odpowiedz

      Zapewne jakiś egzamin on-line przygotowany przez ULC trzeba będzie zdać no i wymienić stare ŚK na nowy certyfikat kompetencji. Ale to dopiero za 2 lata…

  3. Avatar
    1 września 2019 at 21:13 — Odpowiedz

    Można by było, tak prostym językiem napisać dla każdej kategorii, jakie uprawnienia trzeba zrobić, na miejscu czy online coś w tym stylu

    • Avatar
      4 września 2019 at 02:08 — Odpowiedz

      Takie komunikaty będzie dawał ULC w swoim czasie gdy będzie wiedział na 100% jak to będzie wyglądało.

Skomentuj artykuł

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *