Od momentu wejścia w życie rozporządzeń unijnych dotyczących dronów operatorzy/piloci wykonujący loty w kategorii otwartej mogli korzystać z przywilejów tzw. „przepisów przejściowych” dla kategorii otwartej. Niemal trzy lata temu (31.12.2020 r.) gdy przepisy UE dla dronów zaczynały obowiązywać nie było ani jednego drona z klasą C0-C4 przewidzianą dla tej kategorii lotów. Teraz sytuacja jest już inna – rośnie ilość modeli z klasami C0-C4 i nieuchronnie zbliża się czas przejścia z przepisów przejściowych do ogólnych zasad lotu przewidzianych dla kategorii otwartej.

Dla przypomnienia – przepisy przejściowe dla kategorii otwartej zostały opisane w Artykule 22 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/947. Na ich podstawie drony, które nie mają nadanej klasy C0-C4 mogą na zasadach przejściowych tj. do końca tego roku (31.12.2023 r.) latać w kategorii otwartej na następujących warunkach:

• drony o masie < 500g – na zasadach podkategorii A1 (poziom kompetencji pilota: certyfikat A1/A3)
• drony o masie < 2 kg – minimalnie w odległości 50m w poziomie od ludzi (poziom kompetencji pilota: certyfikat A2)
• drony o masie < 25 kg – na zasadach podkategorii A3 (poziom kompetencji pilota: certyfikat A1/A3)

Co się zmienia od 1.01.2024 r. w kategorii otwartej?

Od 01.01.2024 r. powyższe zasady z Artykułu 22 przestają obowiązywać dla dronów bez nadanej klasy C0-C4. Oczywiście osoby, które są już teraz w posiadaniu dronów z klasą C0-C4 powinny stosować się do przepisów, które obowiązują dla pełnej kategorii otwartej, która właśnie od nowego roku obejmie już wszystkich bez wyjątku. Mowa o przepisach z Załącznika Części A do Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/947. Żeby było bardziej przejrzyście – zamiast cytować treść tego załącznika – znacznie bardziej zrozumiała będzie prosta tabela z podziałem:

Podkategoria kategorii OTWARTEJ (OPEN)	Klasa lub rodzaj/waga BSP
A1 (nad ludźmi, nie nad zgromadzeniami)	Klasa C0 lub C1 Drony własnej produkcji < 250g i <19 m/s Drony bez klasy < 250g wprowadzone na rynek przed 1.01.2024 r.
A2 (blisko ludzi, ale nie nad – nie bliżej niż 5m w poziomie od ludzi w trybie niskiej prędkości drona lub nie bliżej niż 30m od ludzi w poziomie w trybie normalnej prędkości, stosować zasadę 1:1 dla bezpieczeństwa tzn. wysokość lotu = odległość od ludzi)	Klasa C2 (żadne „stare” drony bez klasy lub własnej produkcji nie mogą latać już w A2)
A3 (poza obszarami miejskimi – nie bliżej niż 150m od granicy zabudowy i osób)	Klasa C3-C4 Drony własnej produkcji <25 kg i <19 m/s Drony <25 kg wprowadzone na rynek przed 1.01.2024 r.

Podsumowując:

• od nowego roku „stare” drony (kupione na rynku, ale bez klasy C0-C4) lub drony własnej produkcji będą mogły pozostać w A1 tylko gdy wagowo nie przekraczają 250 g (dodatkowy wymóg to <19 m/s dla dronów własnej produkcji)
• wszystkie inne „stare” drony oraz te własnej produkcji – cięższe niż 250g lądują w podkategorii A3
• dla dronów z klasą C0-C4 przydział do poszczególnych podkategorii jest dość oczywisty (przy czym w A3 mogą latać drony z wszystkimi klasami C0-C4, a dedykowane do tej kategorii są drony klasy C3 i C4 – głównie ze względu na wagę powyżej 4 kg i nie więcej niż 25 kg)

Jakie drony mają nadaną klasę?

Kilka modeli trafiło już na rynek, a kolejne będą się pojawiać w kolejnych miesiącach. Stan na koniec października 2023 wygląda następująco:

EASA na swojej stronie poświęconej kategorii OPEN (otwartej) uaktualnia co jakiś czas powyższą tabelę. Informacje o nadchodzących certyfikacjach pojawiają się też na forach/grupach dyskusyjnych dedykowanych dronom poszczególnych producentów. Można też pytać ich osobiście ;).

Warto jeszcze pamiętać, że „ratunkiem” przed sprzedażą drona bez klasy, który waży powyżej 250g i w kategorii otwartej polata jedynie po polach i łąkach, jest wciąż dostępna kategoria szczególna na podstawie krajowych scenariuszy standardowych, które jeszcze do 2025 roku mają funkcjonować w Polsce. Warto o tym przeczytać lub… już planować zakup czegoś z klasą C0-C2, żeby móc legalnie polatać w mieście lub w pobliżu ludzi.

---