AktualnościPrawoZ Polski

Loty VLOS według nowego rozporządzenia – co się zmienia?

Najnowsze Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia (…) 2018r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyłączenia zastosowania niektórych przepisów ustawy – Prawo lotnicze do niektórych rodzajów statków powietrznych oraz określenia warunków i wymagań dotyczących używania tych statków rzutuje przede wszystkim na loty BVLOS – poza zasięgiem widoczności wzrokowej. Niemniej jednak pewnie zmiany dla lotów VLOS również zostały ujęte w omawianym rozporządzeniu. Poniżej znajdziecie ich zestawienie.

[AKTUALIZACJA – 17.01.2019] Ogłoszone rozporządzenie dostępne jest tutaj: http://dziennikustaw.gov.pl/du/2019/94/1

Loty FPV dronem do 2kg

Rozporządzenie wprowadza nową kategorię lotów: FPV dronem o masie do 2kg. Oznacza to tyle, że loty z goglami na oczach i podglądem z kamery z pierwszej osoby (FPV – First Person View) zostają oficjalnie zalegalizowane a operator nie musi już mieć obserwatora (jak było do tej pory) by lot był legalny.

Zapis o lotach FPV znalazł się zarówno w Załączniku 6 jak i 6a czyli dotyczy lotów rekreacyjnych, sportowych i innych niż rekreacyjne i sportowe. Dopuszczenie takich lotów bez udziału obserwatora jest jednak ograniczone innymi warunkami:

  • a) loty do wysokości nie większej niż 50m nad poziomem terenu;
  • b) w odległości poziomej nie większej niż 200m od operatora;

Ciekawostką (a może błędem ustawodawcy?) jest fakt, że Załącznik 6a (do lotów „komercyjnych”) zawiera jeszcze jeden warunek dla lotów FPV do 2kg:

c) w odległości poziomej nie mniejszej niż 100m od zabudowy miejscowości, miast, osiedli lub od zgromadzeń osób na wolnym powietrzu;

Nie doszukałem się żadnego wyłączenia tego przepisu, ani też podobnego ograniczenia w Załączniku 6 (do lotów rekreacyjnych i sportowych) co by oznaczało, że operatorzy chcących wykonać lot „komercyjny” FPV, muszą dodatkowo zachować odległość poziomą 100m od zabudowy, co nie jest wymagane do lotów rekreacyjnych/sportowych.

Dopuszczenie utraty kontaktu wzrokowego VLOS

Zerkanie na tablet/smartfon/ekran z podglądem podczas lotów VLOS może być interpretowane jako lot bez kontaktu wzrokowego VLOS z dronem i przez część osób był traktowany jako niezgodny z prawem. W nowym rozporządzeniu ustawodawca jednoznacznie daje do zrozumienia, że „dopuszcza się utratę kontaktu wzrokowego z modelem latającym/BSP w momencie dokonywania przez operatora kontroli parametrów lotu przekazywanych przez urządzenie będące wyposażeniem naziemnym modelu/BSP”.

Przynajmniej jeden obserwator

Zmiana wydaje się niewielka, ale rozwiązuje problem z interpretacją poprzedniego rozporządzenia, w którym ciężko było jednoznacznie stwierdzić czy obserwator może być tylko jeden czy więcej. Nowe zasady VLOS zakładają użycie przynajmniej jednego obserwatora, który utrzymuje kontakt wzrokowy z BSP tym samym zapewnia nam widoczność wzrokową i lot na zasadach VLOS.

„Bezpieczna odległość pozioma” zastąpiona „bezpieczną odległością”, ale tylko dla operatorów z UAVO

W Załączniku 6 został zachowany termin „bezpiecznej odległości poziomej”, ale zniknął z Załącznika 6a. Oznacza to tyle, że operatorzy ze świadectwem kwalifikacji UAVO będą mogli już w pełni legalnie latać w terenie zabudowanym bezpośrednio nad osobami, pojazdami i budynkami.

Załącznik 6 – stary przepis:
2) zapewniając w każdej fazie lotu bezpieczną odległość poziomą od osób, mienia lub innych użytkowników przestrzeni powietrznej na wypadek awarii lub utraty kontroli nad modelem latającym;
3) zachowując odległość poziomą nie mniejszą niż 100 m od granic zabudowy miejscowości, miast, osiedli lub od zgromadzeń osób na wolnym powietrzu;
4) zachowując odległość poziomą nie mniejszą niż 30 m od osób, pojazdów, obiektów budowlanych niebędących w dyspozycji lub pod kontrolą operatora;

Załącznik 6 – nowy przepis:
2) zapewniając w każdej fazie lotu bezpieczną odległość poziomą od innych statków powietrznych, przeszkód, osób lub zwierząt na wypadek awarii lub utraty kontroli nad modelem latającym;
3) zachowując odległość poziomą nie mniejszą niż 100 m od zabudowy miejscowości, miast, osiedli lub od zgromadzeń osób na wolnym powietrzu;
4) zachowując odległość poziomą nie mniejszą niż 30 m od osób, pojazdów, obiektów budowlanych niebędących w dyspozycji lub pod kontrolą operatora;

Załącznik 6a – stary przepis:
2) zapewniając ciągłą i pełną kontrolę lotu, w szczególności przez zdalne sterowanie przy użyciu fal radiowych;
3) zapewniając w każdej fazie lotu bezpieczną odległość poziomą od osób, mienia, pojazdów, obiektów budowlanych lub innych użytkowników przestrzeni powietrznej niebędących w dyspozycji lub pod kontrolą operatora na wypadek awarii lub utraty kontroli nad bezzałogowym statkiem powietrznym;

Załącznik 6a – nowy przepis:
2) zapewniając pełną kontrolę lotu, w szczególności przez zdalne sterowanie przy użyciu fal radiowych;
3) zapewniając w każdej fazie lotu bezpieczną odległość od osób, pojazdów lub innych użytkowników przestrzeni powietrznej niebędących w dyspozycji lub pod kontrolą operatora na wypadek awarii lub utraty kontroli nad bezzałogowym statkiem powietrznym;

Zauważcie jeszcze inne drobne zmiany:

  1. W Załączniku 6 (rekreacja/sport) zniknęły wyrazy: „mienie” i „granica” w kontekście zabudowy, a w ptk. 2) doszedł wyraz „zwierzęta”. Zatem zachowanie bezpiecznej odległości poziomej (niezerowej skoro ma być bezpieczna) zakłada zakaz latania bezpośrednio na: osobami, zwierzętami, przeszkodami i innymi statkami powietrznymi; co więcej z przestrzegania tego punktu 2) nie wyłącza przepis dotyczący wagi drona <600g, bo ten tyczy się punktu 3 i 4:
    • „4.2. Warunków, o których mowa w pkt 4.1 ppkt 3 i 4, nie stosuje się w przypadku wykonywania operacji w zasięgu widoczności wzrokowej VLOS modelami latającymi, których masa startowa nie przekracza 0,6 kg.”
  2. W Załączniku 6a zniknęły wyrazy: „mienie” i „obiekty budowlane”, a „bezpieczna odległość pozioma” została zastąpiona „bezpieczną odległością”, której definicja brzmi:
    • „bezpieczna odległość – odległość modelu latającego od innych statków powietrznych, przeszkód, osób lub zwierząt, umożliwiającą uniknięcie kolizji, wynikającą z analizy panujących warunków meteorologicznych, otoczenia i przeszkód znajdujących się w obszarze wykonywania lotu oraz rodzaju używanego modelu latającego i kwalifikacji operatora;”

Loty w strefach R poza granicami parku możliwe bez zgody zarządcy

Nowy przepis mówi o konieczności uzyskania zgody na lot w strefie R jedynie bezpośrednio nad obszarem parku narodowego. Zatem w strefie R poza obszarem parku (bo granice naziemne parku i granice R bardzo często się nie pokrywają) jest teraz możliwy bez zgody zarządcy strefy.

Loty w strefach P – 500m od terenu obiektu chronionego dla dronów <0.6kg

„Stare” prawo w Załączniku 6 (rekreacja/sport) mówiło o lotach dronów <600g poza terenem obiektów (czyli np. za ogrodzeniem) chronionych przez strefę P. Ta odległość została jednak zwiększona dla lotów rekreacyjnych/sportowych do 500m od terenu obiektu chronionego strefą P. W przypadku lotów „komercyjnych” (innych niż rekreacyjne i sportowe) zachowano poprzednie sformułowanie: „poza terenem obiektów chronionych strefą P”.

Nowe wytyczne co do lotów nad konkretnymi terenami i obiektami

Punkt 4.6 z Załącznika 6 – tj.

4.6. Modelami latającymi nie wykonuje się lotów nad:
1) terenami zamkniętymi, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 i 1948);
2) obiektami jądrowymi, o których mowa w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz. U. z 2014 r. poz. 1512, z 2015 r. poz. 1505 i 1893 oraz z 2016 r. poz. 266, 1343, 1579 i 1948);
3) obszarami, obiektami i urządzeniami, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22
sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2016 r. poz. 1432).

Zostaje zastąpiony następującą formą:

4.6. Modelami latającymi nie wykonuje się lotów nad:
1) terenami zamkniętymi, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 i 1948);
2) obiektami jądrowymi, o których mowa w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe (Dz. U. z 2014 r. poz. 1512, z 2015 r. poz. 1505 i 1893 oraz z 2016 r. poz. 266, 1343, 1579 i 1948); 
3) obszarami, obiektami i urządzeniami, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a i b, pkt 2 lit. a i b oraz pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2018 r. poz. 2142);
4) jednostkami wojskowymi i poligonami;
5) osobami i zgromadzeniami osób na wolnym powietrzu, niebędącymi w dyspozycji lub pod kontrolą operatora;
6) w strefie EP R40 Słupsk.

Dodatkowo dopisano:

4.7. Loty nad rurociągami paliwowymi, liniami energetycznymi i liniami telekomunikacyjnymi, zaporami wodnymi, śluzami oraz innymi urządzeniami znajdującymi się w otwartym terenie, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, środowiska albo spowodować poważne straty materialne, wykonuje się z zachowaniem szczególnej ostrożności.

W Załączniku 6a modyfikacji uległ odpowiadający powyższym regułom punkt 4.1, pptk 12. „Stare” prawo:

12) loty wykonywane nad:
a) terenami zamkniętymi, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne,
b) obiektami jądrowymi, o których mowa w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe,
c) obszarami, obiektami i urządzeniami, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia
– mogą być realizowane jedynie za zgodą lub na potrzeby zarządzającego danym terenem, obiektem, obszarem lub urządzeniem.

Nowe sformułowanie:

12) loty wykonywane nad:
a) terenami zamkniętymi, o których mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne,
b) obiektami jądrowymi, o których mowa w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe,
c) obszarami, obiektami i urządzeniami, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 lit. a i b, pkt 2 lit. a i b oraz pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia,
d) jednostkami wojskowymi i poligonami
– mogą być realizowane jedynie za zgodą lub na potrzeby zarządzającego danym terenem, obiektem, obszarem lub urządzeniem.

Dodatkowo przybyły dwa podpunkty 13 i 14:

13) loty nad rurociągami paliwowymi, liniami energetycznymi i liniami telekomunikacyjnymi, zaporami wodnymi i śluzami oraz innymi urządzeniami znajdującymi się w otwartym terenie, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, środowiska albo spowodować poważne straty materialne, wykonuje się z zachowaniem szczególnej ostrożności;
14) w przypadku operatora będącego osobą małoletnią loty wykonuje się pod nadzorem osoby dorosłej.

Co to oznacza? Zamiast długiej listy WSZYSTKICH obiektów wyszczególnionych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia ustawodawca ograniczył zakaz lotów (lub możliwość lotów jedynie za zgodą dla operatorów z UAVO) do następującej listy obiektów zaznaczonych w ramkach:

Ochrona osób i mienia - Załącznik 6/6a
Ochrona osób i mienia – Załącznik 6/6a

Dodatkowo zakazem (rekreacyjnie) lub lotami za zgodą („komercyjnie”) objęto jednostki wojskowe i poligony, a w przypadku lotów rekreacyjnych (Załącznik 6) zakazem objęto również strefę EP R40 Słupsk oraz osoby i zgromadzeniami osób na wolnym powietrzu, niebędącymi w dyspozycji lub pod kontrolą operatora.

Pozostałe loty nad:

  • rurociągami paliwowymi;
  • liniami energetycznymi i liniami telekomunikacyjnymi;
  • zaporami wodnymi i śluzami;
  • innymi urządzeniami znajdującymi się w otwartym terenie, których zniszczenie lub uszkodzenie może stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, środowiska albo spowodować poważne straty materialne;

wykonuje się z zachowaniem szczególnej ostrożności.

Kamizelka ostrzegawcza – również w kolorze zielonym 😉

Wcześniejsze rozporządzeniem zakładało kolory: czerwony, pomarańczowy i żółty…

Osoby małoletnie (13-18 lat) ze świadectwem UAVO mogą latać tylko pod nadzorem osoby dorosłej

14) w przypadku operatora będącego osobą małoletnią loty wykonuje się pod nadzorem osoby dorosłej;

Załącznik 6a nie opisuje żadnych innych wymogów – czy osoba dorosła powinna znać prawo lotnicze, mieć jakieś uprawnienia? Póki co jest mowa jedynie o lotach pod nadzorem jakiejkolwiek osoby dorosłej.


To wszystkie istotne zmiany dla lotów VLOS wg nowego rozporządzenia. Po jego wejściu w życie zakładka w menu „Drony a prawo polsce” oraz artykuł „Gdzie można latać dronem w Polsce?” zostaną przeze mnie zaktualizowane o te nowe zasady.

Poprzedni

Loty BVLOS według nowego rozporządzenia

Następny

Nowe zasady szkoleń UAVO już w lutym

3 komentarze

  1. 12 stycznia 2019 at 22:34 — Odpowiedz

    Michał , Dzięki za rzetelne info 🙂

  2. 20 stycznia 2019 at 23:20 — Odpowiedz

    Czy to oznacza, że będzie można latać nad muzeami?

    • 21 stycznia 2019 at 02:56 — Odpowiedz

      Tak, ze szczególną ostrożnością 😉

Skomentuj artykuł

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *