Jeszcze kilka lat temu Stalowa Wola kojarzyła się przede wszystkim z przemysłem ciężkim i obronnym. Dziś coraz wyraźniej zaznacza swoją obecność również na mapie polskich technologii bezzałogowych. Kolejnym krokiem w tej transformacji jest utworzenie Stalowowolskiego Centrum Kompetencji BSP (CK 5 – Podkarpackie Północ) – przedsięwzięcia obejmującego swoim zasięgiem trzy samorządy: Stalową Wolę, Pysznicę i Zaleszany, które biorą udział w programie budowy krajowej infrastruktury wspierającej rozwój usług BSP.

— ARTYKUŁ SPONSOROWANY —

O sile tej lokalizacji nie decyduje jednak wyłącznie powierzchnia czy położenie. Jej największym atutem jest ekosystem, który już dziś tworzą samorządy, uczelnie, przedsiębiorcy i instytucje otoczenia biznesu. W Turbi, na terenie gminy Zaleszany, znajduje się lotnisko oraz siedziba Aeroklubu Stalowowolskiego – miejsca od lat związane z rozwojem lotnictwa. Z kolei Wydział Mechaniczno-Technologiczny Politechniki Rzeszowskiej w Stalowej Woli rozwija kompetencje w zakresie systemów bezzałogowych, prowadzi szkolenia operatorów BSP, wykorzystuje symulator lotów i realizuje projekty związane z autonomicznymi systemami bezzałogowymi.

Nie bez znaczenia pozostaje również charakter lokalnej gospodarki. Stalowa Wola jest jednym z najważniejszych ośrodków przemysłowych Polski Wschodniej, z silnie rozwiniętym sektorem metalowym, maszynowym i obronnym. To właśnie tutaj technologie dronowe mogą znaleźć szerokie zastosowanie – od inspekcji infrastruktury przemysłowej, linii energetycznych i terenów inwestycyjnych, przez tworzenie modeli 3D i ortofotomap, po monitoring środowiska, wsparcie logistyki, zarządzania kryzysowego czy ochrony infrastruktury krytycznej. Dla przedsiębiorstw oznacza to szybszy dostęp do nowoczesnych usług, niższe koszty inspekcji oraz możliwość wdrażania rozwiązań opartych na automatyzacji i sztucznej inteligencji.

Idea Centrów Kompetencji PAŻP

Idea Centrów Kompetencji wykracza jednak daleko poza stworzenie przestrzeni do wykonywania operacji z wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych. Jej celem jest budowa nowoczesnej infrastruktury wspierającej rozwój całego rynku usług BSP. Obejmuje ona m.in. sieć naziemnych odbiorników monitorujących ruch dronów, narzędzia cyfrowe wspierające planowanie operacji oraz rozwiązania zwiększające świadomość sytuacyjną operatorów. Dzięki temu możliwe będzie bezpieczniejsze wykonywanie coraz bardziej złożonych operacji, rozwój nowych modeli biznesowych oraz lepsza integracja usług dronowych z potrzebami przemysłu, administracji i służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Tego typu infrastruktura stanie się jednym z fundamentów rozwoju nowoczesnej gospodarki wykorzystującej technologie bezzałogowe.

To właśnie ten element może okazać się przełomowy dla regionu. Podobnie jak drogi, linie kolejowe czy sieci teleinformatyczne były podstawą rozwoju wcześniejszych etapów gospodarki, tak dziś cyfrowa infrastruktura wspierająca bezpieczne zarządzanie ruchem BSP staje się warunkiem rozwoju zaawansowanych usług wykorzystujących drony. To szansa na przyciągnięcie nowych inwestycji, rozwój wyspecjalizowanych przedsiębiorstw, tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy oraz budowę kompetencji, które w najbliższych latach będą należały do najbardziej poszukiwanych na rynku.

Lokalny ekosystem innowacji w ramach SPACE 4 TALENTS

Na uwagę zasługuje również fakt, że Stalowa Wola nie rozpoczyna tej drogi od zera. Od kilku lat Gmina Stalowa Wola, wspólnie ze Stalowowolską Agencją Rozwoju Regionalnego (StARR), konsekwentnie buduje lokalny ekosystem innowacji w ramach projektu SPACE 4 TALENTS, którego celem jest rozwój nowej specjalizacji gospodarczej związanej z sektorem kosmicznym i technologiami dual-use. W ramach projektu powstaje SPACELAB – przestrzeń badawczo-prototypowa dla nowych technologii, rozwijana jest współpraca z partnerami z całej Europy, a organizowane wydarzenia integrują przedstawicieli nauki, biznesu i administracji wokół innowacyjnych rozwiązań, w tym rozwiązań związanych z wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych.

Technologie dronowe od początku stanowią jeden z ważnych elementów tej strategii. Podczas organizowanych przez StARR hackathonów uczestnicy opracowywali rozwiązania wykorzystujące drony i sztuczną inteligencję do monitorowania środowiska, analizy danych przestrzennych czy wsparcia działań ratowniczych i zarządzania kryzysowego. Z kolei wydarzenia poświęcone sektorowi kosmicznemu i technologiom dual-use stworzyły przestrzeń do współpracy przedsiębiorców, w tym startupów, ekspertów oraz instytucji publicznych. Dzięki temu wokół Stalowej Woli powstaje społeczność ludzi i organizacji rozwijających technologie przyszłości.

To właśnie synergia sektora kosmicznego, technologii bezzałogowych i rozwiązań dual-use może stać się największą przewagą konkurencyjną regionu. W Polsce niewiele ośrodków rozwija wszystkie te obszary równolegle, tworząc spójny ekosystem współpracy samorządu, przemysłu, uczelni, instytucji otoczenia biznesu i partnerów międzynarodowych. Stalowowolskie Centrum Kompetencji BSP (CK 5 – Podkarpackie Północ) może być naturalnym uzupełnieniem tej strategii i miejscem, w którym wiedza, infrastruktura oraz potrzeby rynku spotkają się, tworząc warunki do powstawania nowych usług i wdrożeń.

Nowy impuls dla Podkarpacia

Stalowowolskie Centrum Kompetencji BSP (CK 5 – Podkarpackie Północ) stanowić będzie impuls do rozwoju nowoczesnej gospodarki opartej na technologiach bezzałogowych, stając się swego rodzaju katalizatorem współpracy między nauką i biznesem oraz miejscem, w którym innowacje będą trafiały bezpośrednio do przemysłu i administracji. Dla Stalowej Woli, Pysznicy i Zaleszan to szansa na zbudowanie jednego z najbardziej perspektywicznych ekosystemów technologii dronowych w Polsce, a dla całego Podkarpacia – na umocnienie pozycji regionu jako miejsca, w którym nowoczesne technologie znajdują praktyczne zastosowanie i realnie wspierają rozwój gospodarczy zgodnie z inteligentnymi specjalizacjami województwa.

---