Podczas trwającego MSPO w Kielcach firmy Shield AI, Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. (PGZ) oraz Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 2 S.A. (WZL-2) podpisały list intencyjny dotyczący współpracy przy projektowaniu, produkcji i dostawach X-BAT, a także jego utrzymaniu w Polsce. X-BAT to myśliwiec pilotowany przez sztuczną inteligencję, który startuje i ląduje pionowo, dzięki czemu może operować z niewielkich terenów, okrętów i dróg zamiast z pasów startowych. Shield AI prezentuje swoje rozwiązania na stoisku C-607 podczas MSPO w Kielcach, które potrwa do 11 września.

Pasy startowe są jednymi z pierwszych celów podczas konfliktu, a Europa dysponuje niewielką liczbą ufortyfikowanych lotnisk dla kupowanych przez siebie samolotów. X-BAT eliminuje tę zależność, co pozwala lotnictwu przemieszczać się wraz z działaniami bojowymi na wschodniej flance NATO. Budowa X-BAT w Polsce umiejscowiłaby te zdolności w polskim przemyśle.

Zgodnie z listem intencyjnym strony określą sposób udziału Grupy PGZ w projektowaniu, produkcji i dostawach X-BAT dla klientów w Polsce i innych krajach. Rozmowy obejmują także obecne produkty Shield AI, w tym oprogramowanie autonomiczne Hivemind i statek powietrzny V-BAT, a także obsługę techniczną, naprawy i remonty, szkolenia, udział w łańcuchu dostaw Shield AI oraz transfer i rozwój technologii. Zakres współpracy wykracza poza dwóch sygnatariuszy z Polski i obejmuje również inne spółki Grupy PGZ. WZL-2, jedne z największych zakładów lotniczych w Polsce, należące do grupy firm o znaczeniu strategicznym dla obronności Polski, rozwijają już zdolności obsługowe dla rodziny silników F110, które napędzają X-BAT. Szczegółowy podział zadań oraz lokalizacje zostaną określone w ostatecznych umowach, nad którymi trzy spółki rozpoczną teraz prace. List intencyjny obowiązuje przez pięć lat.

“PGZ jest przygotowana do podejmowania wymagających zadań przemysłowych związanych z zaawansowanymi systemami autonomicznymi, a X-BAT jest właśnie takim programem. Dysponujemy potencjałem, który pozwala zaangażować w tę współpracę spółki z różnych obszarów działalności Grupy, wykorzystując ich doświadczenie w produkcji lotniczej, integracji systemów, obsłudze technicznej i zabezpieczeniu całego cyklu życia sprzętu. Chcemy, aby Polska nie była wyłącznie odbiorcą gotowego rozwiązania, lecz aktywnym partnerem przemysłowym uczestniczącym w budowie i rozwijaniu tego rodzaju zdolności. To szansa na pozyskanie nowych kompetencji, włączenie polskich przedsiębiorstw do międzynarodowego łańcucha dostaw oraz stworzenie w kraju trwałego zaplecza do utrzymania i dalszego rozwoju systemu na potrzeby Sił Zbrojnych RP” – skomentował Adam Leszkiewicz, prezes Zarządu PGZ S.A.

“WZL-2 od wielu lat odpowiadają za obsługę i utrzymanie samolotów F-16 oraz C-130 eksploatowanych przez Siły Zbrojne RP. Obecnie przygotowujemy się również do rozszerzenia naszych kompetencji o prace związane z rodziną silników F110, która ma stanowić źródło napędu X-BAT. Nasze doświadczenie, w połączeniu z potencjałem technicznym, infrastrukturą, a przede wszystkim wykwalifikowaną kadrą, może stanowić solidną podstawę do zbudowania w Polsce krajowego zaplecza obsługowego dla tego systemu. Chcemy, aby rozwój nowych zdolności lotniczych polskich Sił Zbrojnych był ściśle powiązany z równoległym wzmacnianiem krajowego potencjału przemysłowego i serwisowego” – dodał Jakub Gazda, prezes Zarządu WZL-2

“Polska inwestuje w zaawansowane technologie na skalę, z którą może się równać niewiele państw w Europie, i buduje instytucje umożliwiające szybkie wdrażanie tych technologii” – powiedział Ryan Tseng, prezes, współzałożyciel i dyrektor ds. strategii Shield AI – “PGZ i WZL-2 już dziś zapewniają utrzymanie polskich samolotów bojowych. Chcemy, aby ta baza przemysłowa budowała i wspierała X-BAT zarówno dla Polski, jak i na eksport”.

W czerwcu premier Donald Tusk powiedział, że Polska zamierza realizować z Shield AI program autonomicznego bojowego statku powietrznego, nazywając go szansą na osiągnięcie przez Polskę przewagi w powietrzu. Kilka dni później Agencja Uzbrojenia wybrała V-BAT dla Marynarki Wojennej RP, a dostawy zaplanowano na późniejszą część 2026 r.

X-BAT jest bezzałogowym, wielozadaniowym myśliwcem uderzeniowym o konstrukcji zapewniającej niską wykrywalność. Jego promień działania bojowego wynosi 1000 mil morskich, a w komorach wewnętrznych, których wymiary odpowiadają komorom F-35, może przenosić uzbrojenie o masie do 2000 funtów. Instalacja elektryczna o mocy 80 kilowatów zasila systemy walki elektronicznej, radar oraz systemy rozpoznania, obserwacji i dozoru (ISR), działające w ramach otwartej architektury misyjnej. X-BAT jest napędzany silnikiem GE Aerospace F110, a jego próby w locie rozpoczną się w tym roku.

O Shield AI

Założona w 2015 r. Shield AI jest spółką z sektora technologii obronnych finansowaną przez inwestorów venture capital, której misją jest ochrona żołnierzy i ludności cywilnej za pomocą inteligentnych systemów. Jej produkty obejmują oprogramowanie autonomiczne Hivemind, statki powietrzne V-BAT i X-BAT oraz technologie symulacji i rzeczywistości syntetycznej Aechelon. Shield AI posiada biura i obiekty w Stanach Zjednoczonych, Europie, na Bliskim Wschodzie oraz w regionie Azji i Pacyfiku, a jej technologie aktywnie wspierają działania prowadzone na całym świecie.