Centrum Kompetencji tworzone na Dolnym Śląsku łączy cyfrowe zarządzanie operacjami BSP z miejscem szkolenia, demonstracji i rozwoju rozwiązań dla biznesu. W modelu realizowanym przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej istotna jest nie tylko infrastruktura, lecz także współpraca dziewięciu gmin z terenu Zagłębia MIedziowego, przedsiębiorców, środowiska naukowego oraz pełniącej rolę koordynatora Spółki Regionalnego Centrum Rozwoju i Edukacji w Lubinie.

— ARTYKUŁ SPONSOROWANY —

Centrum Kompetencji jako środowisko operacyjne

W debacie o dronach często mówi się o pojedynczej technologii: platformie latającej, czujnikach albo oprogramowaniu do analizy danych. W praktyce rynkowa wartość operacji bezzałogowych zależy od tego, czy można je zaplanować, wykonać i powtórzyć w przewidywalnym, bezpiecznym środowisku. Taką rolę będzie pełnić Centrum Kompetencji (CK) w Dolnośląskiej Strefie Powietrznej BSP.

Projekt PAŻP, finansowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy, zakłada stworzenie lokalnych Centrów Kompetencji wyposażonych w cyfrowe środowisko do dynamicznego organizowania różnych operacji, w tym zaawansowanych. Lokalne Centrum Kompetencji na Dolnym Śląsku obejmie obszar ponad 1500 km2, na którym zlokalizowanych jest 9 gmin tworzących z RCRiE konsorcjum: Miasto Lubin, Gmina Lubin, Gmina Polkowice, Gmina Chojnów, Gmina Prochowice, Gmina Ścinawa, Gmina Miłkowice, Gmina Rudna i Gmina Chocianów.

Rolę koordynatora działań pomiędzy gminami a PAŻP w ramach wdrożenia CK i OPS powierzono Regionalnemu Centrum Rozwoju i Edukacji (RCRiE). Jest to spółka samorządowa, której właścicielami są Powiat Lubiński oraz Dolnośląski Fundusz Rozwoju. Harmonogram zakłada realizację trzech kluczowych zadań do końca sierpnia 2026 roku: budowę naziemnej infrastruktury trackingowej, przygotowanie wydzielonych miejsc do awaryjnych lądowań BSP (DronePoint) oraz budowę terenowych ośrodków poligonowo-szkoleniowych (OPS).

Projekt ten nie polega wyłącznie na wyznaczeniu na mapie obszaru, na którym drony będą mogły latać w sposób skoordynowany. Usługa docelowo zintegruje system teleinformatyczny, infrastrukturę naziemną i lokalne procedury, tworząc przestrzeń bezpieczną zarówno dla pilotów, otoczenia biznesu, jednostek samorządowych jak i mieszkańców.

Ośrodek Poligonowo-Szkoleniowy (OPS): miejsce, w którym teoria spotyka praktykę

Ośrodek Poligonowo-Szkoleniowy (OPS) uzupełni cyfrową część CK o fizyczną przestrzeń, w której operatorzy i klienci będą mogli weryfikować procedury w praktyce. Sama instalacja systemu do koordynacji ruchu nie wystarczy, jeśli przyszli użytkownicy nie zobaczą, jak dana usługa działa w terenie.

OPS będzie umożliwiał realizację lotów szkoleniowych, pokazowych i demonstracyjnych w środowisku symulującym warunki operacyjne. Terenowy ośrodek poligonowo-szkoleniowy dla tego regionu powstanie w miejscowości Osiek koło Lubina, bezpośrednio przy drodze krajowej nr 36. Łatwy dojazd do działki podnosi potencjał biznesowy i ułatwia logistykę testów.

Realizacja tego projektu to bezpośrednia odpowiedź na wyzwania oraz potrzeby stale rozwijającego się rynku dronowego w Polsce. Z perspektywy rosnącej branży niezwykle ważne jest fizyczne miejsce, w którym popyt płynnie spotyka się z podażą zgodnie z regułą: w OPS zamawiający określi swój problem biznesowy, a dostawca przetestuje i zademonstruje gotowe rozwiązanie w realistycznych warunkach poligonowych. Do maksymalnego uwolnienia potencjału tego miejsca kluczowa pozostaje ścisła współpraca PAŻP, jednostek samorządu terytorialnego (JST) oraz RCRiE.

Aero Lab i badania aerodynamiczne

Znaczącym wyróżnikiem Dolnośląskiej Strefy Powietrznej BSP na tle innych lokalizacji w Polsce jest rozbudowane zaplecze badawcze. Aero Lab Lubin (którym zarządza RCRiE), dysponuje nowoczesną ścianą aerodynamiczną (Windshaper), która pozwala wytwarzać nie tylko stały przepływ powietrza wokół badanych obiektów, lecz także symulować kontrolowane, zmienne podmuchy przypominające realne warunki atmosferyczne. To wysoce specjalistyczna infrastruktura, niedostępna w pozostałych ośrodkach CK.

Dla zespołów konstruktorskich (R&D) ściana wiatrowa pozwala na weryfikację układów napędowych, pracy czujników i oporów powłok jeszcze przed pełnymi próbami w locie. Przeprowadzenie takich badań w projektach R&D mogą usprawnić usuwanie błędów projektowych i testowanie optymalnych rozwiązań. W połączeniu z terenowym ośrodkiem OPS w Osieku, obszar ten dysponuje dużym potencjałem badawczym nie tylko dla ośrodków akademickich ale dla lokalnego otoczenia biznesu: od testów w tunelu, przez walidację poligonową, aż po loty operacyjne.

RCRiE realizowało już pierwsze badania we współpracy z jednostkami akademickimi m.in. Politechniką Poznańską (PSNC Aerospace Lab), a w planach jest uruchomienie szerszych projektów badawczo-rozwojowych z KGHM Cuprum.

Przemysł, nauka i samorząd: wspólny język zastosowań

Zagłębie Miedziowe dysponuje silną bazą przemysłową, która już teraz generuje realne zapotrzebowanie operacyjne. KGHM Cuprum analizuje wykorzystanie rozwiązań dronowych m.in. w fotogrametrii, skaningu laserowym w geodezji, w inspekcjach i inwentaryzacjach terenów górniczych. Zastosowanie to dowód, że przemysł poszukuje mierzalnych korzyści z operacji bezzałogowych.

Potencjał lokalnego ekosystemu należy upatrywać w połączeniu różnych perspektyw. Przemysł dostarcza konkretne problemy biznesowe do rozwiązania a infrastruktura CK i OPS umożliwia pokonywać te problemy. Dodatkowo RCRiE integruje otoczenie samorządowe i rozwija bazę edukacyjną, wspierając się przy tym merytorycznie współpracą z ośrodkami akademickimi: Akademią Wojsk Lądowych oraz Politechniką Wrocławską. Z kolei PAŻP buduje technologiczną ramę dla bezpieczeństwa i organizacji lotów. Naturalnymi obszarami współpracy stają się więc inspekcje obiektów przemysłowych, szeroko pojęty monitoring środowiskowy oraz wsparcie zarządzania kryzysowego.

Od projektu do regionalnej specjalizacji

Projekt utworzenia Centrów Kompetencji w wielu obszarach naszego kraju może stać się fundamentem długofalowego rozwoju ekosystemu dronowego. W odniesieniu do dolnośląskiej lokalizacji to lokalny samorząd ma w planach budowę Technologicznego Inkubatora Przedsiębiorczości – nowoczesnego centrum badawczo-rozwojowego (R&D) dla MŚP. Jeżeli ta inwestycja dojdzie do skutku, region dodatkowo wzbogaci się o halę do testowania prototypów oraz strefy do pracy nad projektami, które będą wspierać start-upy oraz małe i średnie przedsiębiorstwa z sektora technologicznego w tym BSP.

Dla lokalnych i napływowych firm innowacyjnych możliwość przejścia od pomysłu, przez testy na ścianie wiatrowej, poligon w Osieku, aż do operacji w środowisku CK to szansa na ogromne przyspieszenie wdrożeń komercyjnych. Najistotniejszym weryfikatorem powodzenia tego przedsięwzięcia nie będzie liczba przeprowadzonych pokazów, ale to, ile rynkowych podmiotów zrealizuje tu swoje cele. Dolnośląska Strefa Powietrzna BSP ma warunki by stać się modelowym rozwiązaniem, w którym infrastruktura techniczna i współpraca pomiędzy ośrodkami przemysłu będzie stymulować rozwój gospodarczy całego regionu.

Podsumowując, Dolnośląska Strefa Powietrzna BSP ma obiektywne podstawy, aby w krótkim czasie stać się wiodącym hubem technologii bezzałogowych. Powodzenie tego przedsięwzięcia wynika z bardzo przemyślanego połączenia nowoczesnej infrastruktury technicznej, zaplecza badawczego oraz otwartego na innowacje otoczenia przemysłowego i samorządowego. Dla operatorów BSP, konstruktorów sprzętu oraz firm usługowych to gotowe, zintegrowane środowisko do testowania i bezpiecznego skalowania projektów komercyjnych. Możliwość płynnego przejścia od walidacji parametrów w laboratoriach Aero Lab i na poligonie w Osieku, aż po złożone operacje na ogromnym obszarze Centrum Kompetencji, stanowi wymierną wartość dla biznesu. Warto włączyć się w ten ekosystem i rozwijać profesjonalne usługi dronowe właśnie na Dolnym Śląsku, gdzie teoria sprawnie zamienia się w praktykę operacyjną.

---