Posłanka Paulina Matysiak (niezrzeszona) oraz poseł Robert Warwas (PiS) zgłosili interpelacja nr 18943 do Ministra Infrastruktury w sprawie jednoznacznego wyjaśnienia zasad wykonywania lotów dronami nad terenami kolejowymi. Pismo wpłynęło 29 lipca.

„Szanowny Panie Ministrze, zwracam się w sprawie niejasności dotyczących zasad wykonywania lotów bezzałogowymi statkami powietrznymi nad terenami kolejowymi, a zwłaszcza nad działkami uznanymi za tereny zamknięte, przez które przebiegają linie kolejowe.” – pisze w interpelacji Paulina Matysiak.

Pełny tekst interpelacji poniżej lub na stronie sejmowej (link):

„Do mojego biura wpłynęła sprawa operatora drona, który wykonywał hobbystyczne nagrania przejazdu pociągu w rejonie stacji kolejowej. Według przekazanych mi przez niego materiałów lot został zgłoszony w aplikacji DroneTower, urządzenie było oznaczone numerem operatora, a w miejscu wykonywania operacji nie obowiązywała aktywna strefa zakazująca ani ograniczająca lot. Aktywna była jedynie strefa informacyjna DRA-I, natomiast strefy DRA-P i DRA-R były nieaktywne.

Pomimo tego podczas interwencji powoływano się na decyzję nr 14 Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2020 r. w sprawie ustalenia terenów zamkniętych, przez które przebiegają linie kolejowe. Samo zakwalifikowanie nieruchomości jako terenu zamkniętego zostało potraktowane jako podstawa twierdzenia, że wykonywanie nad nią lotu dronem jest niedozwolone. Operatorowi nie wskazano jednak konkretnego aktualnie obowiązującego przepisu, który ustanawiałby taki zakaz.

Przekazane przez zainteresowanego materiały wskazują również na wątpliwości dotyczące dalszego stosowania regulacji zawartych wcześniej w załącznikach nr 6 i 6a do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 marca 2013 r. Zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym przez operatora po rozpoczęciu stosowania rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/947 ograniczenia dotyczące lotów bezzałogowych statków powietrznych powinny wynikać wyłącznie z ustanowionych stref geograficznych, publikowanych w oficjalnym systemie informacji lotniczej.

Wytyczne Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego nr 4/2025 rozróżniają strefy zakazane DRA-P, ograniczone DRA-R, techniczne DRA-T oraz informacyjne DRA-I. Strefa DRA-I ma służyć przekazywaniu informacji potrzebnych dla bezpieczeństwa operacji, podczas gdy zakazy i ograniczenia wynikają z pozostałych rodzajów stref.

Opisany przypadek pokazuje, że przepisy są odmiennie interpretowane przez operatorów, pracowników ochrony obiektów kolejowych oraz funkcjonariuszy służb. Niejasne pozostaje przede wszystkim, czy uznanie nieruchomości kolejowej za teren zamknięty samoistnie powoduje zakaz lotu w przestrzeni powietrznej nad tym terenem, czy też ograniczenie takie musi wynikać z przepisów prawa lotniczego i właściwej strefy geograficznej.

Konieczne jest także wyraźne rozróżnienie pomiędzy wykonywaniem lotu nad nieruchomością kolejową a korzystaniem z samego terenu kolejowego jako miejsca startu, lądowania lub prowadzenia operacji. Prawo właściciela albo zarządcy nieruchomości do określania zasad przebywania na jej terenie nie musi bowiem oznaczać kompetencji do samodzielnego ustanawiania ograniczeń w przestrzeni powietrznej.

Brak jednoznacznych i powszechnie dostępnych wyjaśnień może prowadzić do nieproporcjonalnych interwencji, zatrzymywania operatorów i ich sprzętu oraz nakładania obowiązków, które nie wynikają wprost z obowiązujących przepisów. Jednocześnie infrastruktura kolejowa wymaga odpowiedniej ochrony, dlatego zarówno operatorzy dronów, jak i służby oraz zarządcy infrastruktury powinni dysponować jasnymi zasadami postępowania.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy samo objęcie nieruchomości kolejowej decyzją nr 14 Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2020 r. i uznanie jej za teren zamknięty ustanawia zakaz wykonywania lotów bezzałogowymi statkami powietrznymi nad tym terenem?
2. Jaki konkretny obowiązujący przepis prawa stanowi obecnie podstawę ewentualnego zakazu lub ograniczenia lotów dronami nad liniami kolejowymi, stacjami, dworcami i innymi terenami kolejowymi?
3. Czy ograniczenia lotów dronami nad terenami kolejowymi obowiązują wyłącznie wtedy, gdy dla danego obszaru została ustanowiona aktywna strefa geograficzna DRA-P, DRA-R albo DRA-T?
4. Czy przepisy załączników nr 6 i 6a do rozporządzenia z dnia 26 marca 2013 r., w części dotyczącej lotów nad terenami zamkniętymi, mogą być nadal stosowane wobec operatorów dronów po rozpoczęciu stosowania rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/947?
5. Czy wykonywanie lotu nad terenem kolejowym należy odróżnić od startu, lądowania lub przebywania operatora z urządzeniem na nieruchomości zarządzanej przez podmiot kolejowy? W których z tych sytuacji wymagana jest zgoda właściciela lub zarządcy terenu?
6. Czy w przypadku braku aktywnej strefy ograniczającej lot zarządca infrastruktury kolejowej może samodzielnie zakazać przelotu drona nad zarządzaną nieruchomością? Jeżeli tak, na jakiej podstawie prawnej i w jaki sposób taki zakaz powinien zostać podany do wiadomości operatorów?
7. Czy Ministerstwo Infrastruktury, we współpracy z Urzędem Lotnictwa Cywilnego, Polską Agencją Żeglugi Powietrznej, zarządcami infrastruktury kolejowej oraz właściwymi służbami, przygotuje jednoznaczne i publicznie dostępne wytyczne dotyczące lotów dronami nad terenami kolejowymi?
8. Czy ministerstwo rozważa zmianę lub doprecyzowanie przepisów, jeżeli ich obecne brzmienie prowadzi do rozbieżnych interpretacji przez organy państwa, zarządców infrastruktury i operatorów dronów?

Z wyrazami szacunku
Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP”

Jestem bardzo ciekaw odpowiedzi na wszystkie pytania zadanie Ministrowi Infrastruktury.

Kiedyś, a konkretnie w 2020 r. popełniłem taki wpis „Czy można latać dronem nad torami kolejowymi?” i odpowiedź na tamte czasy była prosta: nie można, bo „tereny zamknięte”. Był to jednak ostatni rok obowiązywania polskich przepisów (rozporządzeń), które wraz z ostatnim dniem 2020 r. zostały zastąpione przez przepisy europejskie i wszystko się skomplikowało…

Z jednej strony pilotów BSP obowiązują przepisy aktualnego prawa lotniczego, czyli obowiązujących rozporządzeń UE dot. wykonywania lotów dronami (rozporządzenie wykonawcze 2019/947), aktualnej ustawy Prawo Lotnicze oraz wydanych rozporządzeń krajowych do tej ustawy (są jeszcze Wytyczne Prezesa ULC jako „miękkie prawo”, najniższe w tej hierarchii). W żadnym z tych aktów nie ma jednoznacznej regulacji dot. lotów nad terenami zamkniętymi kolei.

Nie mniej w ustawie Prawo lotnicze, w Rozdziale 2 Działu VIa mamy zapis, iż o strefę geograficzną może wnioskować:

„2) zarządzający infrastrukturą krytyczną, w tym lotniczą, morską, kolejową lub energetyczną, lub terenem górniczym – w przypadku konieczności zabezpieczenia przestrzeni powietrznej w celu wykonania obowiązków tego zarządzającego;”

Zatem można „zablokować” strefą przestrzeń nad torami jeśli zarządca wystąpi o taką strefę (lub PAŻP z własnej inicjatywy to zrobi). Jednak strefy są różne i do takich celów strefa DRA-I z pewnością nie służby, bowiem jest tylko strefą informacyjną. To powinny być zatem strefy DRA-R z ograniczeniami lub DRA-P z zakazem i takie strefy miałyby zastosowanie o ile byłby stale aktywne.

Z drugiej strony istnieją zalecenia EASA z 2024 – nie stanowiące prawa – które określają zasady lotów nad torami (nowe wydanie z 2025 tutaj) i zgodnie z nimi nad torami „ot tak” latać nie można (można przeciąć tor jeśli nie ma na nim pociągu, nie można wisieć ani lecieć wzdłuż i tyczy się to kategorii otwartej lotów, a co ze szczególną?). Wskazówki EASA to „tylko zalecenia”, a ponadto nie odnoszą się one do całych „terenów zamkniętych” tylko do samych torów, więc jest to jeszcze inny przypadek.

Brak uporządkowanych przepisów w tej (i wielu innych kwestiach) jest zrozumiałym problemem dla pilotów dronów, ale też np. służb ochrony kolei, które mogą zupełnie inaczej interpretować przepisy biorąc pod uwagę konieczność ochrony tych terenów.

---